Z dużym zainteresowaniem przeczytałem w Tygodniku Ciechanowskim z dnia 22 września 2026 obszerny artykuł dotyczący problemów spowodowanych nawałnicą w Parku Muzeum Romantyzmu w Opinogórze opracowany jak przypuszczam przez Dyrekcję Muzeum. Z przyjemnością stwierdzam, że autorzy odnoszą sią do większości problemów, które poruszyłem w moim artykule opublikowanym w TC z dnia 1 września 2026 r. W wielu aspektach mamy całkowitą zgodność poglądów.
Po dokładniejszym przeczytaniu tekstu stwierdziłem jednak, że mamy się czego bać. Oddanie problemów Parku w ręce naukowców-teoretyków – dendrologów i ornitologów z odległych miast, a także przewlekłość procedur przetargowych spowoduje, że jeszcze długo nie odzyskamy naszego pięknego Parku. Obecnie w Parku nie dzieje się nic. Nikt nie prowadzi jakichkolwiek prac porządkowych, czy zabezpieczających. Udostępniono gościom jedynie kilka wygrodzonych alejek, chociaż niebezpieczeństwo jest takie jak w każdym lesie. Nie ma grożących zawaleniem drzew ani połamanych gałęzi grożących upadkiem.
Nie oddajmy Parku na rezerwat lęgowy gawronów
Gawrony w ostatnich latach opanowały najczęściej odwiedzane przez gości rejony parku w okolicach Pałacu, Oranżerii i Domu Ogrodnika. W maju to była masakra. Nie mogliśmy dokończyć kawy na tarasie Domu Ogrodnika z uwagi na przeraźliwy wrzask gawronów. Próżno szukać romantycznych uniesień w takim towarzystwie. Chopin również nie zachwycił się śpiewem tych ptaków i nie uwzględnił ich w swoich mazurkach, a przecież tak kochał przyrodę Ziemi Mazowieckiej. Połączenie muzeum romantyzmu z rezerwatem lęgowym gawronów chyba jest jednak niewykonalne. Gawrony znajdują się w Polsce pod częściową ochroną, a likwidacja ich gniazd może nastąpić wyłącznie za zgodą stosownych organów ochrony przyrody. Wichura przyszła nam jednak z pomocą.
Huragan zmiótł jak szacuję 95 proc. gniazd wraz z konarami drzew na których były założone. Zauważyłem w koronach drzew jedynie kilka ocalałych gniazd. Nasze polskie gawrony obecnie są już na wakacjach w ciepłych krajach na południu Europy. W lutym/marcu zapewne powrócą i wiedzione ptasim instynktem zechcą pobudować nowe gniazda w dotychczasowych lokalizacjach. Problem polega na tym jak skutecznie zniechęcić ptaki do zakładania gniazd w sąsiedztwie Pałacu i skierować je do olszyny za stawami. Przydałby się tu może jakiś program naukowo - badawczy pod hasłem „nauka w służbie społeczeństwa”. Trzeba zapoznać się z doświadczeniami innych miast z zastosowaniem odstraszaczy akustycznych, a w ostateczności sokolników. Ja przez kilka lat radziłem sobie z gawronami uderzając wieczorem kołkiem w pnie drzew. Spłoszone ptaki na ogół miały kłopot z powrotem do gniazd i szukały schronienia gdzie indziej. Czasu jest mało z uwagi na formalności, uzgodnienia oraz system zamówień publicznych. Pod koniec lutego gawrony powrócą i znów zakłócą nam w parku najpiękniejsze miesiące wiosny.
Park w Opinogórze musi być znów piękny
Nie mogę się również pogodzić z poglądem, że nowe rekonstrukcyjne nasadzenia muszą być poprzedzone badaniami nasadzeń historycznych oraz „specjalistyczną diagnostyką instrumentalną dynamiki pni drzew”. Z tego co wiem w latach 2022-2025 była przeprowadzona przez dendrologów szczegółowa inwentaryzacja ponad 2000 drzew na terenie Parku. Zarzut, że dyrekcja w ubiegłych latach nie interesowała się parkiem jest więc nieuzasadniony. Zabrakło jednak odwagi w rekonstrukcji parku. Obecnie w oparciu o te opracowania należy skreślić na planach te drzewa których już nie ma oraz zaznaczyć kółeczkiem te które są wątpliwe i poddać je ocenie. Wichura a także wcześniejsze zamieranie chorych drzew spowodowały, że są całe odsłonięte połacie terenu do pilnego zagospodarowania, w tym szczególnie atrakcyjne zbocze wzgórza pod Dworem oraz opustoszałe miejsca po okazałych orzechach czarnych oraz glediczji trójciernistej. I nie chodzi tu o „zalesianie” jak w okresie minionym olszyną czarną, akacją, czy nawet dębem błotnym. Tu jest miejsce dla kilku pięknych solitierów, uzupełnionych na okres przejściowy o niższe nasadzenia. Wymarzone zajęcie dla architekta krajobrazu!
Kasztany kwitnące kasztany
Tymczasem w Opinogórze zakwitły kasztany. Nie jest to jednak powód do radości, ani znak zbliżających się matur. Zaatakowane przez szrotówka kasztanowcowiaczka drzewa w związku z obniżoną aktywnością jesienną ćmy zwietrzyły szansę na wydanie owoców i pięknie rozkwitły. Szansa na dojrzałe kasztany jest jednak niewielka. Osłabione dodatkowym wysiłkiem energetycznym drzewa zapewne odchorują ten zryw na wiosnę.
Kwitnące nad brzegiem stawu kasztany spowodowały jednak , że odkryłem urodę tej części parku, nawet z powalonymi wichurą pniami. Okazuje się, że nakłady poczynione w ostatnich latach na prace melioracyjne w rejonie stawów przyniosły efekty. Obecnie stawy w Opinogórze wyglądają lepiej niż w Nieborowie , czy Arkadii. Szkoda że ta część parku jest obecnie niedostępna dla gości i wędkarzy.
Witold Czajka
Komentarze obsługiwane przez CComment