Powiesili ich przed wigilią

Muzeum Historyczne w Przasnyszu przygotowuje wystawę poświęconą upamiętnieniu osiemdziesiątej rocznicy egzekucji członków sztabu tamtejszego okręgu Armii Krajowej, która miała miejsce na przasnyskim rynku 17 grudnia 1942 r. Wystawa nosi tytuł "Szczęśliwi… bo wolni".

Tego dnia powieszono ich pięcioro: Mariana Arcta, Edmunda Zdanowskiego, Władysława Otłowskiego, Zenona Kiembrowskiego i Marię Kaczyńską.

Uroczystości związane z upamiętnieniem tej rocznicy rozpoczną się 17 grudnia uroczystą mszą świętą w kościele farnym, po której nastąpi złożenie kwiatów i zapalenie zniczy w miejscu egzekucji pod pomnikiem, odnowionym na okoliczność rocznicy. Chwilę potem w Muzeum Historycznym nastąpi otwarcie tematycznej wystawy. Głos zabiorą członkowie rodzin zamordowanych, którzy zapowiedzieli swoją obecność, a uroczystości zakończy przejście na przasnyski cmentarz.

- Delegacja naszego muzeum - mówi dyrektor placówki Agnieszka Brykner - każdego roku, w rocznicę, przybywa pod pomnik, by zapalić znicze pamięci i złożyć kwiaty. W ciągu roku organizujemy także spotkania z młodzieżą, tak aby pamięć przetrwała.
Świadkowie opowiadali, że mieszkańcy Przasnysza zostali spędzeni na rynek. Jak na ironię byli informowani, że przygotowana jest dla nich "gwiazdka". Skazańcy zostali przywiezieni z Działdowa. Z podniesionymi głowami stanęli przed szubienicą. Widząc swoich bliskich wśród tłumu kierowali do nich swoje ostatnie słowa. Oprawcy, aby przerzucić na Polaków część odpowiedzialności za zbrodnię zmuszali sołtysów z okolicznych wsi, aby wytrącali stołki spod nóg ofiar. Ci jednak, aby do tego nie dopuścić, sami zeskoczyli z taboretów z okrzykiem "niech żyje Polska".

Więcej w "Tygodniku" nr 50 z 13 grudnia 2022 r.