Patriotyzm to nie tylko flaga. Czym jest dzisiaj miłość do Polski?

Czy patriotyzm oznacza przede wszystkim szacunek dla historii i narodowych symboli? A może uczciwą pracę, pomoc sąsiadowi, troskę o najbliższe otoczenie i odwagę krytykowania tego, co w Polsce wymaga naprawy? Przed Narodowym Świętem Niepodległości zapytaliśmy mieszkańców naszego regionu, czym jest dla nich współczesny patriotyzm. Odpowiedzi pokazują, że miłość do ojczyzny można wyrażać na wiele sposobów.

Dla jednych patriotyzm zaczyna się od znajomości historii i pielęgnowania tradycji. Dla innych od codziennych, pozornie drobnych czynów: uczciwego wykonywania obowiązków, płacenia podatków, dbania o środowisko czy szacunku wobec ludzi o odmiennych poglądach.
W wypowiedziach naszych rozmówców powraca jednak wspólna myśl: niepodległość nie jest dana raz na zawsze, a odpowiedzialność za Polskę nie kończy się na udziale w uroczystościach państwowych.

Wolność nie jest dana raz na zawsze
Anna Smolińska, dyrektor Powiatowego Centrum Kultury i Sztuki w Ciechanowie, podkreśla, że niepodległość należy do najważniejszych wartości, szczególnie w czasach, gdy za wschodnią granicą Polski trwa wojna.
– Niepodległość to nie tylko wolny kraj, ale także wolny człowiek. To prawo do własnego zdania, wolność słowa, możliwość wyboru i decydowania o swojej przyszłości – mówi.
Jej zdaniem różnice polityczne i światopoglądowe nie powinny przeszkadzać we wspólnej trosce o ojczyznę. Wolność odziedziczona po poprzednich pokoleniach jest bowiem również zobowiązaniem wobec następnych.

Patriotyzm bez patosu i wielkich haseł
Katarzyna Stawicka, dyrektor Szkoły Podstawowej STO w Ciechanowie, uważa, że współczesny patriotyzm wykracza daleko poza szkolne akademie i podręcznikowe definicje.
– Mądra miłość do własnego kraju nie zaczyna się od podniosłych haseł czy patosu, tylko od tego, jak traktujemy się nawzajem na co dzień – przekonuje.
Wskazuje na uczciwość, życzliwość, płacenie podatków i zaangażowanie w sprawy lokalne. Zwraca też uwagę, że patriotyzm nie wymaga bezkrytycznego zachwytu nad własnym państwem.
– Patriotyzm to nie jest zakurzony eksponat w muzeum, tylko żywy projekt, który piszemy każdego dnia swoimi wyborami i podejściem do sąsiada – podkreśla.
Podobnie myśli Jakub z Ciechanowa, dla którego podstawą patriotyzmu jest troska o rodzinę i lokalną społeczność.
– Bez podstaw, jakim są lokalne ojczyzny, rodziny i praca, nie byłoby narodu – zauważa.
Przestrzega jednocześnie przed utożsamianiem patriotyzmu z nacjonalizmem. Jego zdaniem patriotą może być każdy Polak, niezależnie od wyglądu, wyznania czy poglądów.

Ojczyzna zaczyna się blisko domu
Jacek Ryziński, wicestarosta płoński, zwraca uwagę na znaczenie małych ojczyzn. Patriotyzm oznacza dla niego zarówno szacunek do historii, języka i tradycji, jak i aktywność na rzecz własnej miejscowości.
– To przecież z takich małych, lokalnych działań buduje się silna wspólnota i odpowiedzialne społeczeństwo – mówi.
Przypomina również o solidarności z potrzebującymi i gotowości do obrony kraju w sytuacji zagrożenia.

Kochać Polskę, ale dostrzegać jej problemy
Piotr z Ciechanowa nie ma wątpliwości, że jest patriotą. Kocha Polskę i nie chciałby mieszkać w innym kraju. Jednocześnie zależy mu na państwie, w którym każdy może sam decydować o swoim życiu.
Szczególną wagę przywiązuje do walki z dezinformacją, która jego zdaniem pogłębia podziały społeczne i osłabia państwo.
– Patriotyzm nie oznacza dla mnie bezkrytycznego zachwytu nad własnym krajem. Oznacza kochanie go na tyle mocno, żeby dostrzegać jego problemy, mieć odwagę o nich mówić i chcieć je naprawiać – wyjaśnia.
Podkreśla również, że nie widzi sprzeczności między byciem Polakiem a Europejczykiem.

Duma, radość, ale również niepokój
Dla Zofii Humięckiej z Ciechanowa patriotyzm jest przede wszystkim źródłem radości. Radości z bycia Polką, z rozwoju kraju i zmian, które dokonały się w ostatnich dziesięcioleciach.
– Kiedy pytano mnie, skąd pochodzę, z wielką radością i dumą odpowiadałam: jestem Polką – wspomina zagraniczne podróże.
Cieszy ją również to, jak zmienił się Ciechanów. Pamięta jednak czasy, gdy po powrotach z Zachodu boleśnie odczuwała różnice między poziomem życia w Polsce a bogatszymi państwami.
Dzisiaj dumie z osiągnięć towarzyszy troska o przyszłość.
– Dla mnie kraj jest jak rodzina. Kiedy w rodzinie dobrze się dzieje, człowiek się cieszy, jest szczęśliwy i dumny. Kiedy pojawiają się problemy, martwi się i przeżywa je. Tak samo jest z Polską – tłumaczy.

Bez pamięci o historii trudno mówić o patriotyzmie
Michał Lewandowski z Ciechanowa za fundament patriotyzmu uważa znajomość historii, również jej trudnych i bolesnych kart.
Podkreśla znaczenie edukacji historycznej dzieci i młodzieży, pielęgnowania tradycji oraz szacunku do symboli narodowych.
Podobne stanowisko zajmuje Aleksander z Ciechanowa, który uczestniczy w rekonstrukcjach historycznych i w ten sposób przybliża młodszym pokoleniom dzieje Polski.
– Uważam również, że uczciwe wykonywanie codziennych obowiązków, dbanie o najbliższe otoczenie i odpowiedzialność za wspólnotę są formami patriotyzmu – zaznacza.

Co nas łączy mimo różnic?
Nasi rozmówcy różnie rozkładają akcenty. Jedni najwięcej mówią o historii, tradycji i symbolach narodowych. Inni o wolności jednostki, otwartości, uczciwości i odpowiedzialności za wspólne dobro.
Łączy ich jednak przekonanie, że patriotyzm powinien wyrażać się nie tylko w słowach, lecz także w codziennym postępowaniu.
Przed 11 listopada warto więc zadać sobie pytanie: czy patriotą jesteśmy tylko wtedy, gdy wywieszamy biało-czerwoną flagę, czy również przez pozostałe 364 dni roku?