Szóstego maja w Grabienicach Małych (gm. Strzegowo), wsi, w której 6 kwietnia 1851 r. przyszedł na świat Władysław Smoleński, wybitny polski historyk czasów nowożytnych, odsłonięto poświęcony mu kamień pamięci.
Na frontowej (płaskiej) ścianie głazu widzimy, oprócz szkicu portretu profesora Smoleńskiego, informację, że tutaj się urodził. Inskrypcja zawiera również najważniejsze fakty z jego życia. Wyryta jest ponadto sentencja, która znajduje się na jego grobie oraz na sztandarze i w jednej z sal Szkoły Podstawowej w Niedzborzu: „Uczył prawdy, podtrzymywał ducha miłości Polski, budził wiarę w niepodległość Ojczyzny piórem, słowem i poświęceniem”.
Na uroczystość stawili się uczniowie z SP w Niedzborzu, której patronuje Władysław Smoleński. Obecne były również władze gminy Strzegowo z wójtem Damianem Sobieckim, mieszkańcy Grabienic Małych z sołtys Barbarą Mieszczyńską i okolicznych miejscowości, przedstawiciele powiatu mławskiego z wicestarostą Tomaszem Chodubskim, a także Lech Zduńczyk i Bernard Grzankowski, prezes i wiceprezes Towarzystwa Miłośników Ziemi Ciechanowskiej, z inicjatywy którego niedzborska szkoła w 1962 r. otrzymała imię Władysława Smoleńskiego. Uroczyście wprowadzono sztandar, odegrano hymn państwowy. Po słowie wójta rys biograficzny patrona przedstawiła uczennica SP w Niedzborzu. Więcej mówił na ten temat Lech Zduńczyk w prelekcji „Profesor Władysław Smoleński i jego rodzina”. Pomnik poświęcił ks. kan. Zbigniew Olszewski, proboszcz niedzborskiej parafii. Delegacje złożyły kwiaty i zapalone znicze pod kamienieniem. Na zakończenie odbył się plenerowy piknik historyczny z poczęstunkiem.
Nazajutrz, 7 maja, w setną rocznicę śmierci patrona, liczna delegacja, złożona z przedstawicieli społeczności SP Niedzborzu, sołectw miejscowego i Grabienic Małych oraz gminy Strzegowo, udała się na grób Władysław Smoleńskiego na Cmentarzu Powązkowskim Warszawie, gdzie złożyła kwiaty. Przy okazji nawiedziła, znajdujący się na tej nekropolii, grób innego swego krajana, generała Jana Kazimierza Kruszewskiego (1888 – 1977), urodzonego w Aleksandrowie (par. Niedzbórz, gm. Strzegowo).
Niedzborska SP akurat obchodzi Rok Patrona. W planach jeszcze takie przedsięwzięcia, jak gminny konkurs recytatorski „Słowem o Ojczyźnie” , gra terenowa, „List do patrona” czy bieg przełajowy. Obchody mają być podsumowane na gali zaplanowanej na wrzesień.
Władysław Smoleński (1851 – 1926) był synem Józefa i Balbiny ze Smosarskich. Uczył się zrazu w szkołach w Lipnie, Mławie i Płocku, a następnie studiował prawo na Uniwersytecie Warszawskim. Jego powołaniem była jednak historia. Napisał i wydał m. in.: „Dzieje narodu polskiego”, „Przewrót umysłowy w Polsce w XVIII. Studia historyczne”, „Wiara w życiu społeczeństwa polskiego w epoce jezuickiej”, „Stan i sprawa Żydów polskich w XVIII wieku”, „Konfederacja targowicka”, „Ostatni rok Sejmu Wielkiego” i „Szkice z dziejów szlachty mazowieckiej”. Należał do tzw. warszawskiej szkoły historycznej, która - w przeciwieństwie do tzw. krakowskiej szkoły historycznej - widziała przyczyny upadku państwa polskiego w ingerencji sąsiednich mocarstw, i która – w duchu pozytywizmu – upatrywała szans na odrodzenie narodu w pracy nad podniesieniem jego poziomu społecznego, kulturalnego i gospodarczego, ogólnie rzecz biorąc - cywilizacyjnego.
Komentarze obsługiwane przez CComment