W Dyskusyjnym Klubie Filmowym: „Ziemia obiecana”. Wielkie pieniądze, wielkie namiętności

Trzech przyjaciół, jedno marzenie o własnej fabryce i miasto, w którym fortunę można zdobyć równie szybko, jak stracić. „Ziemia obiecana” Andrzeja Wajdy przenosi widzów do przemysłowej Łodzi końca XIX wieku. Ekranizacja powieści Władysława Reymonta łączy rozmach widowiska z opowieścią o ambicji, przyjaźni i cenie sukcesu.

Polak Karol Borowiecki, Żyd Moryc Welt i Niemiec Maks Baum postanawiają wspólnie zbudować fabrykę włókienniczą. Różnią ich pochodzenie, doświadczenia i temperamenty, łączy pragnienie majątku oraz niezależności. W świecie spekulacji, ryzykownych interesów i bezwzględnej konkurencji każdy atut może przybliżyć ich do celu. Taką szansą staje się poufna wiadomość o planowanym podniesieniu cła na bawełnę, którą Karol zdobywa od swojej kochanki Lucy Zuckerowej.

Wajda pokazuje Łódź pełną sprzeczności. Przepych fabrykanckich pałaców sąsiaduje z nędzą robotniczych mieszkań, a energii przedsiębiorców towarzyszą wyzysk i ludzkie tragedie. Miasto kusi możliwościami, lecz wystawia bohaterów na kolejne próby. Tę historię można odczytać jako pytanie o granicę między przedsiębiorczością a bezwzględnością — i o to, ile człowiek jest gotów poświęcić, by znaleźć się wśród zwycięzców.

Główne role stworzyli Daniel Olbrychski jako Karol Borowiecki, Wojciech Pszoniak jako Moryc Welt oraz Andrzej Seweryn jako Maks Baum. W obsadzie znaleźli się również m.in. Kalina Jędrusik, Anna Nehrebecka, Bożena Dykiel i Franciszek Pieczka. Muzykę skomponował Wojciech Kilar, a autorami zdjęć byli Witold Sobociński, Edward Kłosiński i Wacław Dybowski.

Film powstał w 1974 roku, a jego premiera odbyła się 21 lutego 1975 roku. Na Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdańsku zdobył Złote Lwy; nagrody otrzymali także Wojciech Pszoniak, scenograf Tadeusz Kosarewicz i Wojciech Kilar. W 1976 roku „Ziemia obiecana” była nominowana do Oscara dla najlepszego filmu nieanglojęzycznego.

Po ponad pół wieku opowieść Wajdy wciąż daje powód do rozmowy o władzy pieniądza, społecznych nierównościach i odpowiedzialności za innych. Jej siła tkwi także w bohaterach: pełnych energii, pomysłowych i uwikłanych w wybory, których konsekwencje sięgają daleko poza ich własne życie.

Obejrzymy ją we wtorek, 10 listopada o godz. 18.00 w Dyskusyjnym Klubie Filmowym Kina Łydynia.