Biali i czerwoni

I nadszedł Najjaśniejszej Rzeczypospolitej Niezawisłości Dzień Pański. Insze to jeno święto, niźli zawżdy, albowiem we tragedyi cieniu we krakowskim grodzie. Jednakowoż choć insze, jako zawżdy swary i waśnie takież same, a we tragedyi obliczu bardziej jeszcze pożałowania godne. 

Kiedy herosi bój ze bydlakiem toczyli żywot własny na szali stawiawszy, ustawiać się poczęły hieny wszelakie we szeregu, coby na tragedyi haniebnie żerować. Oto apologeta Ssakiewicz gwardzistę zasłaniawszy pytać raczy, gdzież gwardyja, hetman koronny Kierownik zawczasu wyroki feruje, a zewsząd znawcy rozmaici gwardzistom bohaterskim uchybiać żałośnie poczynają. 
We aurze takowej mienić się raczy kraina owa, gdzie bursztynowy świerzop, sztandarami we bieli i krasnej barwie skąpanymi, pośród pieśni wzniosłych i słów wielkich. I jako zawżdy dysputa sarmacka gorzeje o tem, któż bardziej Polakiem się jawi, któż mniej, a któż jeno ojczyzny miłowaniem kapitał zbijać raczy, jakoby niezawisłości ojcowie nasi we boju krew przelewawszy refleksyi zadość czynili, zali dziadek Ziuk, Romko z Endecji, li Don Vitos więcej dla sprawy uczynić raczyli. Tedy niezawisłość ze gardeł wrogom wespół wyrwać musielim, natenczas niezawisłość we prawicy dzierżym dumnie, jeno używać jej raczym sobie naprzeciw.
Powiadam wam, niechaj mi rzec nie raczy żodyn Asesorów Izby Na Konstytucyi Straży obrońca szlachetny z lewej, ni ze prawej strony, iże o prawo i sprawiedliwość tu idzie. Zniszczyć raczyliście instytucyi powagę i żodyn z was, ni król, ni kanclerz, ni prezes, ni inszy dworzanin, wobec Boga i historyi na wokandzie dziejów stawszy, głowy mieć podniesionej nie winien. I nieważnym jest, któren ze boju owego ze tarczą powróci, albowiem na tarczy Najjaśniejsza Rzeczpospolita. Takiż to wasz patriotyzm, mości panowie. Przyjdzie tedy dzień, kiedy lud rachunek wystawi, jako za wielką wodą lud jankeski królowi swemu liścia wypłacić raczył. Każden król, cesarz i władca dupa, kiedy ludu kupa, a lud wolę swą wyrazić raczył. Cierpliwości tedy, a przyjść raczy kryska na matyski insze, jako Benko znade Jordanu, li car Władko.
Ciż wżdy nadobnie pojąć raczyli, czymże niezawisłość się jawi. Patriotą wszak nie ten, któren donośniej zakrzyknie, iże krainę ową, gdzie bursztynowy świerzop, miłuje, nie tenże, co inszych we Najjaśniejszej Rzeczypospolitej imię ode wiary i czci odsądza i nie tenże, co ze ojczyzny mianem na ustach ojczyźnie szkodzi. I nie tenże patryota, co na mogiłach i tragedyach politykę czyni.
Patryotami gwardziści owi bohaterscy się zowią, co we miłosierdzia i powinności swej imię żywot swój narażali. Patryotami ciż, co z pomocą przybyli, jako i tedy, tako i potem dukaty i krew oddawawszy. Patryotami ciż, co hienom odpór dawać raczyli.
Na co dzień cnota owa to dla prawa szacunek, o wspólne dobro troska, pańszczyzny uczciwe odrabianie, za słowa odpowiedzialność i pokora, co przyznać pozwala, iże nie zawżdy moja racya racyą jest Najjaśniejszej Rzeczpospolitej. Sarmacya wszak dobrem jest naszem wespół.
Niechaj tedy dzień ów rachunku sumienia dniem będzie. Ze historyi, ze pamięci, ze cnoty ku ojczyźnie miłosierdzia naszego. Albowiem my o niezawisłość boju toczyć już nie musim. Wystarczy nam, coby dorobku owego nie popsuć i cobym dziatkom naszym we oczy spojrzeć mogli. A cobym dziatkom naszym we oczy spojrzeć mogli, wpierw spojrzeć raczmy dziadom naszym. A cobym godnie dziadom naszym we oczy spojrzeć mogli, prosta jest rada.
Być raczmy zacni.